Απαντήσεις σε συχνές ερωτήσεις

Τι είναι το Άρθρο 50;

To Άρθρο 50 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ) διευκρινίζει την διαδικασία μέσω της οποίας ένα κράτος-μέλος μπορεί να αποχωρήσει από την ΕΕ, αν το επιθυμεί. Προβλέφθηκε, για πρώτη φορά, στη Συνθήκη της Λισαβώνας, το 2007.

Πως θα ολοκληρωθεί η διαδικασία κύρωσης της Συμφωνίας Αποχώρησης;

έξοδο του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί, χωρίς καθυστέρηση, σε ακριβώς δύο χρόνια από την ενεργοποίηση του Άρθρου 50 ΣΕΕ.

Το Ηνωμένο Βασίλειο ενεργοποίησε το Άρθρο 50 ΣΕΕ στις 29 Μαρτίου 2017 άρα η έξοδος θα πρέπει να πραγματοποιηθεί στις 29 Μαρτίου 2019, τα μεσάνυκτα. Αν δεν υπάρξει συμφωνία μέχρι τότε, οι Συνθήκες της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα πάψουν αυτομάτως να ισχύουν για το κράτος-μέλος που αποχωρεί.

Η διαδικασία που ήδη ακολουθείται από την ΕΕ για την κύρωση της Συμφωνίας Αποχώρησης είναι η εξής: ο διαπραγματευτής της ΕΕ καταθέτει το σχέδιο της Συμφωνίας Αποχώρησης και την Κοινή Πολιτική Διακήρυξη προς έγκριση στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρέπει να εγκρίνει τη Συμφωνία Αποχώρησης με απλή πλειοψηφία του συνόλου των μελών του, περιλαμβανομένων και εκείνων του Ηνωμένου Βασιλείου.

Στη συνέχεια, μετά την θετική ψήφο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (που έχει ήδη καταρχήν εγκρίνει την Συμφωνία Αποχώρησης στις 25 Νοεμβρίου 2018) πρέπει να την εγκρίνει οριστικά. Αν η  Συμφωνία δεν εγκριθεί ομόφωνα από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και φτάσει στο σημείο να τεθεί σε ψηφοφορία, τότε για να εγκριθεί θα πρέπει να υπερψηφισθεί με ενισχυμένη πλειοψηφία.

Η διαδικασία κύρωσης της Συμφωνίας Αποχώρησης έχει ξεκινήσει και στο Ηνωμένο Βασίλειο. H Συμφωνία Αποχώρησης πρέπει να έχει κυρωθεί από το Βρετανικό κοινοβούλιο, σύμφωνα με τις συνταγματικές του προβλέψεις, μέχρι τις 29 Μαρτίου 2019.

Η αρνητική έκβαση της πρώτης ψηφοφορίας για τη Συμφωνία Αποχώρησης στο Βρετανικό κοινοβούλιο, στις 15 Ιανουαρίου 2019, δεν προεξοφλεί ότι η Συμφωνία δεν θα τεθεί εκ νέου σε ψηφοφορία και δεν θα υπερψηφισθεί σε επόμενο στάδιο. Αυτό θα εξαρτηθεί από την έκβαση των πολιτικών διαπραγματεύσεων που συνεχίζουν να διεξάγονται μεταξύ των δύο πλευρών. 

Υπάρχει δυνατότητα παράτασης της ημερομηνίας εξόδου;

Ναι, εφόσον ζητηθεί, πριν την ημερομηνία εξόδου, από το κράτος-μέλος (στη συγκεκριμένη περίπτωση από το Ηνωμένο Βασίλειο) που επιθυμεί να αποχωρήσει. Πρέπει όμως να εγκριθεί με ομοφωνία από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

Υπάρχει δυνατότητα ανάκλησης του Άρθρου 50;

Ναι, υπάρχει δυνατότητα ανάκλησης του Άρθρου 50 ΣΕΕ. Σύμφωνα με πρόσφατη γνωμοδότηση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ), το Ηνωμένο Βασίλειο μπορεί να ανακαλέσει τη διαδικασία του Άρθρου 50 πριν τις 29 Μαρτίου 2019, μονομερώς. Για να γίνει όμως αυτό αποδεκτό από τα υπόλοιπα κράτη-μέλη της ΕΕ, θα πρέπει η ανάκληση να είναι αμετάκλητη (δηλαδή να αποκλείει εκ νέου ενεργοποίηση του Άρθρου 50).

Πότε το Ηνωμένο Βασίλειο θα πάψει να είναι μέλος της ΕΕ;

Οι Συνθήκες της ΕΕ θα σταματήσουν να ισχύουν για το Ηνωμένο Βασίλειο από τη στιγμή που θα τεθεί σε ισχύ η Συμφωνία Αποχώρησης ή, σε περίπτωση μη συμφωνίας, από 30Μαρτίου 2019 (δύο ακριβώς χρόνια μετά την ενεργοποίηση του Άρθρου 50).

Σε περίπτωση παράτασης του Άρθρου 50 και μέχρι την επίσημη αποχώρησή του, το Ηνωμένο Βασίλειο θα παραμένει πλήρες μέλος της ΕΕ, με όλα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το καθεστώς του κράτους-μέλους και θα συνεχίσει να δεσμεύεται πλήρως από το ευρωπαϊκό κεκτημένο και το ευρωπαϊκό δίκαιο. Θα πρέπει επίσης να συνεχίσει να συνεργάζεται «καλή τη πίστει» με τα υπόλοιπα κράτη-μέλη της Ένωσης, με στόχο την αμοιβαία προώθηση των στόχων και επιδιώξεων της Ένωσης.

Tι θα συμβεί αν δεν βρεθεί συμφωνία;

Οι Συνθήκες της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα πάψουν αυτομάτως να ισχύουν για το Ηνωμένο Βασίλειο, δύο ακριβώς χρόνια μετά την ενεργοποίηση του Άρθρου 50.

Μπορεί κάποιο κράτος-μέλος που έχει αποχωρήσει από την ΕΕ να ξαναγίνει κράτος-μέλος;

Ναι, αλλά, κανονικά, θα πρέπει να ακολουθήσει τη διαδικασία προσχώρησης μίας χώρας στην ΕΕ.

Aν συμφωνηθεί η Συμφωνία Αποχώρησης τι θα συμβεί μετά τις 29 Μαρτίου 2019;

Αν η Συμφωνία Αποχώρησης γίνει αποδεκτή, δηλαδή κυρωθεί από το Βρετανικό κοινοβούλιο και λάβει τη συγκατάθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, θα τεθεί σε ισχύ και, από 30 Μαρτίου 2019 έως 31 Δεκεμβρίου 2020, θα διανύουμε την μεταβατική περίοδο που προβλέπεται στη Συμφωνία Αποχώρησης. Στη μεταβατική περίοδο, αν και νομικά εκτός Ένωσης, το Ηνωμένο Βασίλειο θα παραμείνει στην Ενιαία Αγορά και την τελωνειακή ένωση της ΕΕ και θα συνεχίσει να σέβεται το σύνολο του κοινοτικού κεκτημένου, χωρίς όμως να μπορεί να συμμετέχει στα όργανα και στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων της ΕΕ.